Активные методы в интенсификации подготовки студентов технических


с. 1 с. 2 с. 3
РЕЗЮМЕ


УДК 378.14. ЕРАХТИНА И.И., ГЕЙДАН И.А., ЖУКОВА А.В. Активные методы в интенсификации подготовки студентов технических специальностей.

Анализируется роль активных методов обучения в профессиональной подготовке инженерных кадров. Активные методы обучения стимулируют познавательную деятельность. Они характеризуются высоким уровнем активности студентов. Рассмотрены такие методы активного обучения, как контекстное обучение, метод конкретных ситуаций и деловые игры. Дана характеристика каждого метода. Рассмотренные активные методы обучения оказывают огромное позитивное влияние на творческо-поисковую деятельность студента. Приведены результаты педагогического исследования.

ӘОЖ 378.14. ЕРАХТИНА И.И., ГЕЙДАН И.А., ЖУКОВА А.В. Техникалық мамандықтар студенттерін даярлауды қарқындатуда­ғы белсенді әдістер.

Инженер кадрларын кәсіби даярлауда оқыту­дың белсенді әдістерінің ролі талданады. Оқудың белсенді әдістері танымдық қызметті ынталандырады. Олар студенттердің белсен­ділігінің жоғары деңгейімен сипатталады. Белсенді оқытудың контекстілік оқыту, нақты жағдайлар әдісі және іскерлік ойындар сияқ­ты әдістері қарастырылған. Әрбір әдістің сипаттамасы берілген. Қарастырылған бел­сенді әдістер студенттің шығармашылық-ізде­ністік қызметіне жағымды әсер етеді. Педагогикалық зерттеу нәтижелері келтірілген.

UDC 378.14. Yerakhtina I.I., Geidan I.A., Zhukova A.V. Active methods in intensification of students training of the technological specialties.

There is analyzed the role of the active training methods in vocational training of the engineering skills. The active training methods stimulate cognitive activity. They are characterized by high level of the students’ activity. There are considered such the methods of the active training as contextual training, the method of concrete situations and the business games. There is given the characteristic of each method. The analyzed active training methods make the great positive impact on creative and search activity of a student. There are given the results of pedagogical research.

УДК 378.1 (574). НЕТОВКАНАЯ Н.А., ТАНЕКЕЕВА Г.Д., ТУЛУПОВА С.А. Становление национальной образовательной системы в контексте Болонского процесса.

Болонский процесс – процесс сближения и гармонизации систем образования стран Европы в рамках Болонского соглашения с целью создания единого европейского пространства высшего образования. Современное высшее образование – фундаментальная основа человеческой жизнедеятельности, выступающая как интегральная, обобщающая ценность духовной культуры. Наряду с политической и правовой культурой образование формирует эстетические и нравственные черты личности в неразрывной связи с жизнью общества. Болонский процесс представляет собой продолжающийся диалог между системами высшего образования разных стран, нацеленных на создание единой Европейской зоны высшего образования. Болонская декларация – стимулятор процесса реформирования высшего образования. Инструментами Болонского процесса являются единая форма приложения к диплому, научно-академическая мобильность и общая система оценки трудоемкости учебных курсов. Цель участия Казахстана в Болонском процессе – расширение доступа к европейскому образованию, дальнейшее повышение его качества.

ӘОЖ 378.1 (574). НЕТОВКАНАЯ Н.А., ТАНЕКЕЕВА Г.Д., ТУЛУПОВА С.А. Болон процесі контекстінде ұлттық білім беру жүйе­сінің қалыптасуы.

Болон процесі – бірыңғай еуропалық жоғары білім кеңістігін құру мақсатында Болон келі­сімі шеңберінде Еуропа елдерінің білім беру жүйелерін жақындастыру және үйлестіру процесі. Заманауи жоғары білім – адамзаттың тіршілік әрекетінің іргелі негізі, ол рухани мәдениеттің біріккен, жалпылайтын құнды­лығы ретінде болады. Саяси және құқықтық мәдениетпен қатар білім тұлғаның қоғам өмірімен үздіксіз байланыстағы талғамдық және адамгершілік қасиеттерін қалыптас­тырады. Болон процесі бірыңғай Еуропалық жоғары білім аймағын құруды көздейтін әр елдердің жоғары білім жүйелері арасында жалғасатын диалогты білдіреді. Болон дек­ларациясы – жоғары білімді реформалау процесін ынталандырушы. Болон процесінің құралдары дипломға қосымшаның бірыңғай нысаны, ғылыми-академиялық ұтқырлық жә­не оқу курстарының еңбек сыйымдылығын бағалаудың жалпы жүйесі болып табылады. Қазақстанның Болон процесіне қатысуының мақсаты – еуропалық білімге қатынасты кеңейту, оның сапасын онан әрі жоғарылату.

UDC 378.1 (574). NETOVKANAYA N.A., TANKEEVA G.D., TULUPOVA S.A. Formation of the national educational system in the Bologna Process context.

Bologna Process is the process of rapprochement and harmonization of education systems of the European countries within the Bologna agreement for the purpose of creation the uniform European space of the higher education. Modern higher education is the fundamental basis of human activity acting as integrated, generalizing value of spiritual culture. Along with the political and legal culture the education forms esthetic and moral lines of the personality in indissoluble connection with society life. Bologna Process is the proceeding dialogue between the systems of the higher education of the different countries which are aimed at creation of a uniform European zone of the higher education. The Bologna declaration is a stimulator of reforming process of the higher education. The tools of Bologna Process are the common form of a diploma supplement, the scientific and academic mobility and the general system of assessment of labor intensity of training courses. The purpose of Kazakhstan participation in Bologna Process is access expansion to the European education, the further increase of its quality.

УДК 378.41. ВОРОБЬЕВ А.Е., ПОРТНОВ В.С., ТУРСУНБАЕВА А.К., ИНТЫКОВ Т.С., БОЛАТОВА А.Б. Развитие учебно-методических объединений российских вузов на современном этапе.

В соответствии с Болонским процессом внедряется кредитная технология обучения, трехуровневая подготовка с высшим и послевузовским образованием. Это приводит к открытию новых специальностей, объединению ранее существовавших и УМО должно обеспечить качество подготовки. Это касается не только высшего, но и послевузовского образования. Оптимизация численности и структуры УМО ускорят получение лицензии и учебно-методического обеспечения специальностей. Целесообразно создание единого УМО по группе специальностей стран СНГ и примкнувших к ним других стран. Это создаст предпосылки для вхождения образовательных систем этих стран в Европейское образовательное сообщество. Важна роль УМО в разработке квалификационных рамок специальностей.

ӘОЖ 378.41. ВОРОБЬЕВ А.Е., ПОРТНОВ В.С., ТҰРСЫНБАЕВА Ә.К., ЫНТЫҚОВ Т.С., БОЛАТОВА А.Б. Қазіргі кезеңдегі ресейлік ЖОО оқу-әдістемелік бірлестіктерін да­мыту.

Болон процесіне сәйкес кредиттік оқыту тех­нологиясы, жоғары және ЖОО кейінгі білім­мен үш деңгейлі даярлау ендіріледі. Бұл жаңа мамандықтар ашуға, бұрыннан бар маман­дықтарды біріктіруге әкеліп соғады және ОӘБ даярлау сапасын қамтамасыз етуге тиіс. Бұл тек жоғары ғана емес, сонымен бірге ЖОО кейінгі білімге де қатысты. ОӘБ саны мен құ­рылымын оңтайландыру лицензия алуды жә­не мамандықтарды оқу-әдістемелік қамтама­сыз етуді жеделдетеді. ТМД елдерінің және оларға қосылған басқа елдердің мамандық­тар тобы бойынша бірыңғай ОӘБ құру мақ­сатқа сәйкес болады. Бұл осы елдердің білім беру жүйелерінің Еуропалық білім беру кеңіс­тігіне кіруі үшін алғышарттар тудырады. Ма­мандықтардың біліктілік шеңберлерін әзір­леуде ОӘБ атқаратын ролі маңызды.

UDC 378.41. VOROBYEV A.Ye., PORTNOV V.S., TURSUNBAYEVA A.K., INTYKOV T.S., BOLATOVA A.B. Development of academic associations of the Russian universities at the modern stage.

According to Bologna Process there are implemented the credit technology of training, three-level training with the higher and postgraduate education. It leads to opening of new specialties, to association of the previous ones and EMA should provide quality of preparation. It concerns both the higher and postgraduate education. Optimization of number and structure of EMA will accelerate the receipt of a license and academic assurance of the specialties. It makes sense creation of uniform EMA on group of specialties of the CIS countries and the other countries which have adjoined them. It will create the backgrounds for entrance of educational systems of these countries into European Educational Community. It is important the role of EMA in development of qualification specialties’ frameworks.

УДК 378.14:808,5=512.122. АБИЛКАСОВ Г.М. Формирование культуры речи молодежи в высшем техническом учебном заведении.

Рассматривается улучшение методов преподавания казахского языка и развития риторики студентов, обучающихся в высших технических учебных заведениях на русском языке. После освоения государственного языка в качестве средства взаимоотношений и его социальных сторон, внутреннего содержания, следует формирование коммуникативно-развитой языковой личности. Также рассматривается вопрос о необходимости в использовании текстов, улучшающих процесс повышения качества ведения делопроизводства на государственном языке в технических организациях с внедрением профессионально-технической терминологии по специальности. Данные технические тексты основываются на развитии научно-профессиональ­ной речи у учащихся в высших учебных заведениях. Главной целью является увеличение количества квалифицированных специалистов и профессионалов в технической сфере, обладающих широким объемом словарного запаса казахского языка. На сегод­няшний день важно создать условия студентам технических специальностей для самостоятельного изучения как риторики речи, так и научной терминологии, для чего необходимо следовать систематичности обучения.

ӘОЖ 378.14:808,5=512.122. ӘБІЛҚАСОВ Ғ.М. Жоғары техникалық оқу орнында жастардың сөйлеу мәдениетін қалып­тастыру.

Қазақ тілін оқыту және жоғары техникалық оқу орындарында орыс тілінде білім алатын студенттердің риторикасын дамыту әдістерін жақсарту қарастырылады. Өзара қатынастар құралы ретінде мемлекеттік тілді және оның әлеуметтік жақтарын, ішкі мазмұнын меңгер­ген соң, коммуникативті-дамыған тілдік тұл­ғаны қалыптастыру керек. Сондай-ақ маман­дық бойынша кәсіби-техникалық терминоло­гияны ендіріп, техникалық ұйымдарда мемле­кеттік тілде іс жүргізу сапасын жоғарылату барысын жақсартатын мәтіндерді пайдалану­дағы қажеттілік туралы мәселе қарастырыла­ды. Берілген техникалық мәтіндер жоғары оқу орындарының оқушыларында ғылыми-кәсіби сөйлеуді дамытуға негізделеді. Басты мақсаты қазақ тілінің сөздік қорының кең кө­лемі бар техникалық сферадағы білікті ма­мандар мен кәсіпқойлар санын ұлғайту бо­лып табылады. Бүгінгі күні техникалық ма­мандықтар студенттеріне сөйлеу риторика­сын да, ғылыми терминологияны да өз беті­мен зерделеу үшін жағдай тудыру маңызды, ол үшін оқыту жүйелілігін қолдану қажет.

UDC 378.14:808,5=512.122. ABILKASOV G.M. Formation of youth elocution in the technical higher education institutions.

There is considered the improvement of teaching methods of Kazakh language and development of the students rhetoric who are training in the highest technical educational institutions in Russian. After mastering the state language as a means of relationship and its social parties, internal content, there follows the formation of a communicative developed language personality. There are also considered the question of need for use of the texts which improve the process of quality improvement of the records management maintenance in the state language in the technical organizations with introduction of professional terminology by the profession. These technical are based on development of scientific and professional speech of the students of the higher educational institutions. The main goal is the increase in number the experts and professionals in the technical sphere who possess the large vocabulary of Kazakh language. Today it is important to create the condition for the students of technical specialties for independent learning both the speech oratory and scientific terminology for what it is necessary to follow the system of training.

УДК 621.735.34=512.122. ШЕРОВ К.Т., СИХИМБАЕВ М.Р., БОЯРСКИЙ В.Г., САГИТОВ А.А., АХМЕТОВ А.М. Повышение износостойкости раскатных головок для обработки внутренних поверхностей.

Одним из распространенных видов обработки внутренних поверхностей являются раскатные головки. Приведены несколько видов раскатки для обработки внутренних поверхностей. Основной целью анализа является определение недостатков раскаток для обработки внутренних поверхностей и предложение по уменшению этих недостатков. Главным недостатком раскатных головок является малая износостойкость его корпуса. Применив в его корпусе твердосплавную пластинку, можно повысить износостойкость.

ӘОЖ 621.735.34=512.122. ШЕРОВ К.Т., СИ­ҚЫМБАЕВ М.Р., БОЯРСКИЙ В.Г., САҒИТОВ А.А., АХМЕТОВ А.М. Ішкі беттерді өңдеуге арналған жайғыш бастиектерінің тозуға төзімділігін арттыру.

Ішкі беттерді өңдеудің кең таралған түрлері­нің бірі жайғыш бастиектер болып табылады. Ішкі беттерді өңдеуге арналған жайғыштар­дың бірнеше түрлері келтірілген. Негізгі тал­дау мақсаты ішкі беттерді өңдеуге арналған жайғыштардың кемшіліктерін анықтау және осы кемшілікті азайту бойынша ұсыныстар болып табылады. Жайғыш бастиектердің басты кемшіліктері оның корпусының тозуға төзімділігінің аздығы болып табылады. Оның корпусында қиын балқитын тілімшені қолда­на отырып, тозуға төзімділігін арттыруға бо­лады.

UDC 621.735.34=512.122. SHEROV К.Т., SIKHIMBAYEV M.R., BOYARSKI V.G., SAGITOV А.А., АKHMETOV А.М. Increasing Ware-Resistance of Rolling Heads for Machining Inner Surfaces.

One of the wide-spread kinds of machining inner surfaces is using rolling heads. The main aim of the analysis is defining the rolling drawbacks and a suggestion to reduce these drawbacks. The main defect of the rolling heads is low ware-resistance of their cases. Ware-resistance can be improved by using hard-alloy plate in their cases.

УДК 621.791.357. ШВОЕВ В.Ф., СИХИМБАЕВ М.Р., МУРАВЬЕВ О.П., ШЕРОВ К.Т., УАЛИЕВ Д.Ш. Расчет тепловых явлений при электроконтактной обработке металлов.

Анализ данного вида обработки показал, что осуществляется обработка токопроводящих материалов практически с любыми физико-механическими свойствами без приложения значительных механических усилий и без непосредственного механического контакта обрабатывающей поверхности инструмента с обрабатываемой поверхностью заготовки. Несмотря на очевидную важность, тепловая теория электроконтактной обработки до сих пор не создана. Более того, отдельные тепловые задачи, рассматривавшиеся различными авторами, имеют в решении такие дифференциальные уравнения, которые неадекватны тем процессам, которые они призваны моделировать. Приводятся расчетные методы определения распространения тепла в заготовке во время электроконтактной обработки. Приводятся предполагаемый механизм протекания процесса при данном виде обработки и роль тепловых явлении при формообразовании. Приведен пример аналитического определения температурного поля диска-инструмента при электроконтактной обработке.

ӘОЖ 621.791.357. ШВОЕВ В.Ф., СИҚЫМБАЕВ М.Р., МУРАВЬЕВ О.П., ШЕРОВ К.Т., УӘЛИЕВ Д.Ш. Металды электрлік түйісу кезінде жылулық құбылыстарды есептеу.

Берілген өңдеу түрін талдау, айтарлықтай механикалық күш салмастан және құралдың өңделетін бетінің дайындаманың өңделетін бетімен тікелей механикалық түйісуісіз прак­тикалық түрде кез келген физика-механика­лық қасиеттері бар ток өткізгіш материалдар­ды өңдеу жүзеге асырылатынын көрсетті. Айқын маңыздылығына қарамастан электрлік түйістіріп өңдеудің жылулық теориясы әлі құ­рылмаған. Сонымен қатар, түрлі авторлар қа­растырған жеке жылулық мәселелерді шешу­де олар модельдеуге ұйғарған процестерге барабар емес дифференциалды теңдеулер болады. Электрмен түйістіріп өңдеу уақытын­да дайындамада жылудың таралуын анықтау­дың есептік әдістері келтіріледі. Берілген өң­деу түрі кезінде процесс жүрісінің болжамды механизмі және пішін түзу кезінде жылулық құбылыстардың ролі келтіріледі. Электрмен түйістіріп өңдеу кезінде диск-құралдың тем­пературалық өрісін аналитикалық анықтау мысалы келтірілген.

UDC 621.791.357. SHVOYEV V.F., SIKHIMBAYEV M.R., MURAVYOV O.P., SHEROV K.T., UALIYEV D.SH. Calculation of Thermal Phenomena in Metals Electric Resistance Machining.

The analysis of such a type of machining showed that there is performed machining of current-conducting materials with any physical-and-mechanical properties without applying large mechanic forces and without an immediate mechanical contact of the tool machining surface with the machined part surface. In spite of the obvious importance, the thermal theory of electric resistance machining has not been developed yet. Besides, individual thermal problems considered by different authors have in their solution such differential equations which are not adequate to the processes to be modeled. There are presented computational methods of heat distribution in a blank during electric resistance machining, as well as a supposed mechanism of the process running in such machining and the role of thermal phenomena in the shaping. There is given an example of the analytical determination of the temperature field of the tool disc in electric resistance machining.

УДК 811:38.1=512.122. БОТАБЕК А.А. Главный аспект кредитной системы самостоятельного обучения студентов.

Кредитная технология предусматривает индивидуализацию обучения и требует более высокой качественной значимости самостоятельной работы студентов (СРС). В соответствии с учебным планом студенты выполняют самостоятельную работу (СРС) и самостоятельную работу с преподавателем (СРСП) по тематике курса. Задания выполняются вне аудитории без участия преподавателя. Основная задача СРС – подготовка к семинарским занятиям. СРСП тоже является одной из форм учебной работы при кредитной системе обучения. Проводится в виде аудиторного занятия для студентов 1, 2 курсов. Имеет две функции – консультативную и контролирующую.

ӘОЖ 811:38.1=512.122. БОТАБЕК А.Ә. Сту­денттердің өздігінен оқу іс-әрекеті кре­диттік оқыту жүйесінің басты аспектісі.

Кредиттік технология оқытуды жекешелен­діруді көздейді және студенттердің өздік жұ­мысының (СӨЖ) аса жоғары сапалы маңыз­дылығын талап етеді. Оқу жоспарына сәйкес студенттер курс тақырыптамасы бойынша студенттердің өздік жұмысын (СӨЖ) және студенттердің оқытушымен өздік жұмысын (СОӨЖ) орындайды. Тапсырмалар оқытушы­ның қатысуынсыз аудиториядан тыс орында­лады. СӨЖ негізгі міндеті – семинарлық са­бақтарға дайындалу. СОӨЖ да кредиттік оқыту жүйесіндегі оқу жұмысы түрлерінің бірі болып табылады. 1, 2-курс студенттері үшін аудиториялық сабақ түрінде өткізіледі. Кеңес беруші және бақылаушы екі функциясы бар.

UDC 811:38.1=512.122. BOTABEK A.A. The main aspect of the credit education of the students’ individual learning activity.

The credit provides the education individualization and demands the higher qualitative importance of the students’ independent work (SIW). According to the curriculum the students perform an independent work (SIW) and an independent work with the teacher (SIWT) the on course subject. The tasks performed out of the auditorium without participation of the teacher. The main objective of the SIW is preparation to the discussion lessons. SIWT is one of the study forms too credit system of education. It is conducted in the form of in-class learning for the students of the 1, 2 courses. It has two functions – advisory and supervisory.



УДК 622.279. КАКЕНОВ К.С. К вопросу о расчете параметров взрывов газопаровоздушных смесей в открытом пространстве.

Рассмотрены особенности возникновения взрывов газопаровоздушных смесей в неограниченном пространстве. Проанализированы основные причины взрывов в этих условиях. Приведены критические параметры некоторых горючих веществ. Рассмотрена классификация горючих веществ в зависимости от их критической температуры и давления. Показана схема взрыва газопаровоздушной смеси. Приведена методика определения параметров детонационной и воздушной ударной волны. Приведены конкретные примеры расчета этих параметров.

ӘОЖ 622.279. КӘКЕНОВ К.С. Ашық кеңіс­тіктегі газ-бу-ауа қоспалары жарылыс­тарының параметрлерін есептеу туралы мәселеге.

Шектелмеген кеңістікте газ-бу-ауа қоспалары жарылыстарының пайда болу ерекшеліктері қарастырылған. Осы жағдайлардағы жары­лыстардың негізгі себептері талданған. Кей­бір жанғыш заттардың өлшемдік параметр­лері келтірілген. Жанғыш заттарды өлшемдік температураға және қысымға байланысты жіктеу қарастырылған. Газ-бу-ауа қоспасы жарылысының сұлбасы көрсетілген. Дето­нациялық және ауалық соққылық толқын параметрлерін анықтау әдістемесі келтіріл­ген. Осы параметрлерді есептеудің нақты мысалдары келтірілген.

UDC 622.279. KAKENOV K.S. To the issue of calculation of explosions characteristics of the gas-and-steam-air mixtures air.

There are considered the features of explosion emergence of the gas-and-steam-air mixtures the in open air. There are analyzed the main reasons for explosions in these conditions. There are shown the critical parameters of some combustibles. There were considered the classification of the combustibles depending on their critical temperature and pressure. It is shown the explosion scheme of the gas-and-steam-air mixture. There is given the parameterization procedure of the burst wave. There are given the concrete examples of calculation of these parameters.

УДК 622.271. ДОЛГОНОСОВ В.Н., ШПАКОВ П.С., ДОЛГОНОСОВ Н.В., ТАЖЕНОВА Р.О., ВАЛИУЛЛИНА Л.Г. Исследование погрешности коэффициента запаса устойчивости однородного откоса.

Рассмотрена и решена задача вычисления среднеквадратической погрешности коэффициента запаса к вероятностному методу расчета устойчивости и определения предельных параметров однородного откоса. В ходе решения был рассмотрен пример вычисления среднеквадратической погрешности коэффициента запаса устойчивости и предельной высоты откоса для пестроцветных глин Тургайского месторождения. В условиях рассмотренного примера разница между полученными значениями среднеквадратической погрешности коэффициента запаса оказалась незначительной. Это связано с малой величиной коэффициента корреляции. Увеличение абсолютного значения коэффициента корреляции приведет к более существенным отличиям при определении среднеквадратической погрешности коэффициента запаса устойчивости. Далее вычислили среднеквадратическую погрешность коэффициента запаса и предельную высоту откоса для различных значений коэффициента корреляции. В результате выполненных исследований установлено, что вычисление дисперсии коэффициента запаса устойчивости по методике, учитывающей корреляцию между случайными величинами и , приведет к существенному увеличению точности определения коэффициента запаса и предельных параметров откоса. Установлено, что вычисление дисперсии коэффициента запаса устойчивости по методике, учитывающей корреляцию между прочностными характеристиками, приведет к существенному увеличению точности решений.

ӘОЖ 622.271. ДОЛГОНОСОВ В.Н., ШПАКОВ П.С., ДОЛГОНОСОВ Н.В., ТӘЖЕНОВА Р.О., ВАЛИУЛЛИНА Л.Г. Біртекті қиябеттің тұ­рақтылығы қоры коэффициентінің қа­телігін зерттеу.

Біртекті қиябеттің тұрақтылығын есептеудің және шекті параметрлерін анықтаудың ық­тималдық әдісіне қор коэффициентінің ор­таша квадраттық қателігін есептеу есебі қа­растырылған және шешілген. Шешу бары­сында тұрақтылық қоры коэффициентінің орташа квадраттық қателігін және Торғай кен орнының ала түсті балшығы үшін қия­беттің шекті биіктігін есептеу мысалы қа­растырылған болатын. Қарастырылған мысал жағдайларында қор коэффициентінің орташа квадраттық қателігінің алынған мәндері ара­сындағы айырмашылық елеусіз болып шық­ты. Бұл корреляция коэффициентінің кіші ша­масымен байланысты. Корреляция коэффи­циентінің абсолют мәнін ұлғайту тұрақтылық қоры коэффициентінің орташа квадраттық қателігін анықтау кезінде аса елеулі айырма­шылықтарға әкеп соғады. Онан әрі қор коэффициентінің орташа квадраттық қателігі және корреляция коэффициентінің әр түрлі мәндері үшін шекті биіктік есептелді. Орын­далған зерттеулер нәтижесінде тұрақтылық қоры коэффициентінің дисперсиясын
және кездейсоқ шамалары арасындағы корреляцияны есепке алатын әдістеме бойынша есептеудің қор коэффициентін және қиябеттің шекті параметрлерін анықтау дәлдігінің елеулі ұлғаюына әкеп соғады. Тұрақтылық қоры коэффициентінің диспер­сиясын беріктік сипаттамалары арасындағы корреляцияны есепке алатын әдістеме бойынша есептеудің шешімдер дәлдігінің елеулі ұлғаюына әкеп соғатыны анықталған.


UDC 622.271. DOLGONOSOV V.N., SHPAKOV P.S., DOLGONOSOV N.V., TAZHENOVA R.O., VALIULLINA L.G. Investigation of roughness of the stability coefficient of a homogeneous slope.

There is considered and solved the problem of calculation of the standard deviation of safety factor to the probability method of stability calculation and determination of terminal parameters of the homogeneous slope. In the course of evaluation there was considered the example of calculation of the standard deviation of the safety factor and limiting height of the slope for the mottled clay of Turgaysky field. Under the considered conditions the difference between the received values of the standard deviation of the safety factor occurred to be insignificant. It is connected with small size of the correlation coefficient. The increase in absolute value of the correlation coefficient will result in more essential differences at definition of the standard deviation of safety factor. Further there was calculated standard deviation of safety factor and limiting height of the slope for different values of the correlation coefficient. As a result of the investigations it was determined that dispersion calculation of safety factor by method which considers the correlation between the random variables and will lead to the essential increase in determination accuracy of the safety factor and terminal parameters of the slope. It is determined that dispersion calculation of the safety factor by the method, which considers the correlation between the strength characteristics, will result to essential increase in solution accuracy.

УДК 614.84(574). ЛЕВИЦКИЙ Ж.Г., АМАНЖОЛОВ Ж.К., КОМЛЕВА Е.В., НУРГАЛИЕВА А.Д. К вопросу о величине нормативного пожарного риска.

Проанализированы виды пожарных рисков. Приведенная статистическая оценка пожаров в высокоразвитых странах дала возможность оценить инвестиции на содержание пожарной охраны. На основании статистических данных были рассчитаны пожарные риски по регионам Казахстана. Выполненные расчеты показали, что количество пожаров в Северном и Центральном областях республики выше, чем в Южном регионе. Анализ случаев с погибшими указал на слабую работу пожарных подразделений. В результате сравнения нормативных и фактических показателей пожарных рисков предложено принять меньшую величину пожарного риска по отношению к рекомендованным значениям.

ӘОЖ 614.84(574). ЛЕВИЦКИЙ Ж.Г., АМАНЖОЛОВ Ж.К., КОМЛЕВА Е.В., НҰРҒАЛИЕВА А.Д. Нормативтік өрт қаупінің шамасы туралы мәселеге.

Өрт қауіптерінің түрлері талданған. Жоғары дамыған елдерде өртті статистикалық баға­лау өрт қорғанысын ұстауға инвестициялар­ды бағалау мүмкіндігін берді. Статистикалық деректер негізінде Қазақстан өңірлері бойын­ша өрт қауіптері есептелген болатын. Орын­далған есептеулер көрсеткендей, республи­каның Солтүстік және Орталық облыстарын­дағы өрт саны Оңтүстік өңірге қарағанда жо­ғары болатынын көрсетті. Кісі өлімі болған жағдайларды талдау өрт сөндіру бөлімшелері жұмысының нашарлығын көрсетті. Өрт қауіп­терінің нормативтік және нақтылы көрсеткіш­терін салыстыру нәтижесінде ұсынылған мән­дерге қатысты өрт қаупінің кіші шамасын қабылдау ұсынылған.

UDC 614.84(574). LEVITSKY Zh.G., AMANZHOLOV Zh.K., KOMLEVA Ye.V., NURGALIEVA A.D. To the issue about size of the normative fire risk.

There are analyzed the types of fire risks. The given statistical evaluation of the fires in the advanced countries gave an opportunity to estimate investments for supporting the fire protection service. On the basis of statistical data there were calculated the fire risks on the regions of Kazakhstan. The results of the calculation have shown that the number of fires in Northern and Central areas of the republic is higher is higher than in the Southern region. The analysis of fatal cases indicated the feeble work of the fire divisions. . As a result of comparison of the standard and actual values of the fire risks there was proposed to take the less rate of the fore risk in relation to the recommended values.

с. 1 с. 2 с. 3

скачать файл